{"id":2673,"date":"2020-05-30T02:33:39","date_gmt":"2020-05-29T23:33:39","guid":{"rendered":"https:\/\/old.vassalam.org\/?p=2673"},"modified":"2020-05-30T02:33:39","modified_gmt":"2020-05-29T23:33:39","slug":"bir-kadin-devrim-yaparsa-boyle-yapar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/bir-kadin-devrim-yaparsa-boyle-yapar\/","title":{"rendered":"Bir kad\u0131n devrim yaparsa b\u00f6yle yapar"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>Sadece m\u00fckemmel bir \u00f6\u011fretmen de\u011filmi\u015f Nana Esma, ger\u00e7ek bir sosyal m\u00fchendismi\u015f. E\u011fitim ekol\u00fcn\u00fc sadece kad\u0131nlar i\u00e7in yap\u0131land\u0131rsa da hi\u00e7 \u00f6yle iddia edildi\u011fi gibi feminist falan olmam\u0131\u015f. Kendisini kad\u0131nlar\u0131n de\u011fil, yetimlerin koruyucusu, ama t\u00fcm halk\u0131n\u0131n annesi olarak tan\u0131mlam\u0131\u015f.<\/p><\/blockquote>\n<p>Y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce, upuzak diyarlarda, her t\u00fcrl\u00fc haks\u0131zl\u0131\u011fa, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye ve k\u00f6leli\u011fe ba\u015fkald\u0131ran nur topu gibi bir imparatorluk varm\u0131\u015f: Sokoto imparatorlu\u011fu.<\/p>\n<p>Nijerya ile Nijer s\u0131n\u0131r\u0131ndaki bu imparatorlu\u011fun kurucusu olan adam, enteresan bir imparatormu\u015f, kendisi de annesi de b\u00fcy\u00fckannesi de hem dervi\u015f, hem \u015fairmi\u015f. \u00c7ocuklar\u0131 \u00e7ok severmi\u015f bu imparator ama \u00f6zellikle de k\u0131z\u0131 Nana Esma\u2019y\u0131.<\/p>\n<p>Nana\u2019n\u0131n annesi de annesinin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra ona bakan kad\u0131n da k\u0131z\u0131n kendisi gibi \u015fairmi\u015f, ondan m\u0131 acaba? Ama durun durun, Nana Esma\u2019n\u0131n hik\u00e2yesi biraz daha, yani yakla\u015f\u0131k bin y\u0131l kadar daha \u00f6nceden ba\u015fl\u0131yor asl\u0131nda. \u015eair \u0130mparator, Nana Esma\u2019n\u0131n ad\u0131n\u0131 Hazreti Ebu Bekir\u2019in k\u0131z\u0131 Esma\u2019n\u0131n cesaret, c\u00f6mertlik ve ilminden etkilenerek koymu\u015f, onun gibi kahraman olsun diye\u2026<\/p>\n<p><strong>Elindekini bekletme<\/strong><\/p>\n<p>Hazreti Esma\u2019y\u0131 tarih sahnesinde ilk hicret emri verildi\u011finde ve Efendimiz kendisinin en yak\u0131n dostu, Esma\u2019n\u0131n da babas\u0131 olan Hz. Ebu Bekir\u2019in evine gitti\u011finde g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Efendimiz yaln\u0131z konu\u015fmak istemi\u015f, ancak Hz. Ebubekir \u00e7ocuk ya\u015ftaki k\u0131zlar\u0131 Ai\u015fe ve Esma\u2019n\u0131n s\u0131r saklayabildiklerini s\u00f6yleyerek yanlar\u0131nda kalmalar\u0131nda \u0131srarc\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Esma, babas\u0131n\u0131n bu muazzam g\u00fcvenini bo\u015fa \u00e7\u0131karmayacak, onlara Sevr ma\u011faras\u0131nda sakland\u0131klar\u0131 \u00fc\u00e7 g\u00fcn boyunca az\u0131k ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Sonralar\u0131 babas\u0131 da o\u011flu da halife olacak Hz. Esma\u2019n\u0131n ad\u0131na siyer kitaplar\u0131nda \u00e7ok rastlar\u0131z. Y\u00fcz y\u0131ldan daha uzun ya\u015fayan ve bolca hadis nakleden bu kad\u0131n sahabe, elindekini ertesi g\u00fcne bekletmeden payla\u015fmas\u0131yla, sekiz \u00e7ocu\u011funun r\u0131zk\u0131n\u0131 kazanmak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla, k\u0131l\u0131\u00e7 ku\u015fan\u0131p sava\u015fa kat\u0131lmas\u0131yla, elli ya\u015flar\u0131ndayken, babas\u0131n\u0131n defalarca sabret telkinine ra\u011fmen, hem de cennetle m\u00fcjdelenen sahabelerden biri olan Hz. Z\u00fcbeyr\u2019den bo\u015fanmas\u0131yla, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r durur bizi. \u00d6zellikle de din ad\u0131na kad\u0131n\u0131 eve hapsetmeye \u00e7al\u0131\u015fan ve t\u00fcm sosyal haklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelen dindar erkekleri.<\/p>\n<p>Hz. Esma\u2019y\u0131 Hz. Esma yapan as\u0131l \u015fey ise, Hacc\u00e2c kar\u015f\u0131s\u0131nda yenilgiye u\u011framak \u00fczere oldu\u011fu g\u00fcnlerde teslim olup olmama hususunda fikrine ba\u015fvuran halife o\u011flu Abdullah\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 tavsiyedir: \u201cEvl\u00e2d\u0131m, \u015ferefinle ya\u015fa, izzetinle \u00f6l; fakat kesinlikle esir d\u00fc\u015fme!.. Sen kendini daha iyi bilirsin. E\u011fer do\u011fru yolda oldu\u011funa ve ona davet etti\u011fine inan\u0131yorsan yolunda devam et. Allah a\u015fk\u0131na d\u00fcnyada daha ne kadar kalacaks\u0131n? Bu durumda \u00f6l\u00fcm daha g\u00fczeldir.\u201d<\/p>\n<p>Hadi herkes \u015f\u00f6yle bir elini vicdan\u0131na koysun, hangimizde \u00e7ocu\u011funa b\u00f6yle bir tavsiyede bulunacak y\u00fcrek var?<\/p>\n<p>\u015eimdi masal\u0131m\u0131za d\u00f6nelim.<\/p>\n<p>Nana Esma\u2019n\u0131n do\u011fdu\u011fu topraklara \u0130slam gezgin dervi\u015flerle gelmi\u015f. \u0130\u015fte \u015fair prensesimizin babas\u0131 \u015fair imparator Osman b. Foudi de bu sufi seyyahlardan biriymi\u015f.<\/p>\n<p>\u0130mparatorun iki ana d\u00fc\u015fman\u0131 varm\u0131\u015f. Hay\u0131r hay\u0131r, kom\u015fu imparatorlar de\u011fil. Dedik ya, bu imparatorun kafas\u0131 ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130ki d\u00fc\u015fman\u0131n ilki k\u00f6lelik sistemi, ikincisi ise k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitim hakk\u0131n\u0131 elinden alan geleneksel yap\u0131ym\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Kurdu\u011fu imparatorlukta ilk i\u015fi k\u00f6leli\u011fi kald\u0131rmak olmu\u015f, ikinci i\u015fi de ferman ferman Allah\u2019a itaatin kocaya itaatten \u00e7ok daha \u00f6nemli oldu\u011funu hayk\u0131rmak, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in e\u011fitim ve sosyal imk\u00e2nlar sa\u011flamak. L\u00fctfen dikkat edin, 18. y\u00fczy\u0131l Afrika\u2019s\u0131nday\u0131z. \u0130\u015fte bizim Nana Esma b\u00f6yle bir baban\u0131n elinde yeti\u015fmi\u015f. Hz. Esma gibi, kahraman bir baban\u0131n kahraman k\u0131z\u0131 olarak. S\u00fcnger gibi i\u00e7ine \u00e7ekmi\u015f babas\u0131n\u0131n devrimci fikirlerini ve hi\u00e7 de bildi\u011fimiz masallardaki prenseslere yak\u0131\u015ft\u0131ramayaca\u011f\u0131m\u0131z \u015fekilde, pencere kenar\u0131nda gergef dokuyup beyaz atl\u0131 prensini beklemek yerine, ya\u011fmur ya\u015f, \u00e7\u00f6l toprak demeden her g\u00fcn kilometrelerce yol teperek kitlelere aktarm\u0131\u015f bu fikirleri. Nana Esma e\u011fitime ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda hen\u00fcz be\u015f ya\u015f\u0131ndaym\u0131\u015f ve luh denilen tahta tabletlere resin denilen do\u011fal boya ile yazarak \u00f6\u011frenmi\u015f ne \u00f6\u011frendiyse. Bu harika bir e\u011fitim metoduymu\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u015feyi iyice \u00f6\u011frenmeden asla silmezler ve tek bir sayfa ka\u011f\u0131t ziyan etmezlermi\u015f.<\/p>\n<p><strong>Cesur prenses<\/strong><\/p>\n<p>\u0130kizi ile beraber babalar\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131 tedrisat\u0131ndan ge\u00e7en prenses, daha \u00e7ocukken Fulani, Havsa, Tuareg ve klasik Arap\u00e7a dillerini \u00f6\u011frenmi\u015f. Bu kabile dillerini \u00f6\u011frenmesi, \u00f6zellikle imparatorlu\u011fa d\u00e2hil olan toplumlar\u0131 anlayabilmesi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemliymi\u015f. O toplumlara pek \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011fretirken, o toplumlardan da pek \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frenmi\u015f Nana Esma. Gerek kendisi, gerek k\u0131z karde\u015fleri Maryam ve Fatima, gerek annesi Ay\u015fe ve anal\u0131\u011f\u0131 Havva, hepsinin imparatorlukta siyasi rolleri varm\u0131\u015f. Babas\u0131, kocas\u0131, amcas\u0131 ve ikiz karde\u015fi sava\u015f\u00e7\u0131 ve siyaset\u00e7i olan Nana Esma, valilerle yaz\u0131\u015fmalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriyor, \u00e2limlerle m\u00fczakereler yap\u0131yor, Arap d\u00fcnyas\u0131ndan getirdi\u011fi pek \u00e7ok kitab\u0131 \u00f6\u011frencileri i\u00e7in yerel dillere \u00e7eviriyor, babas\u0131n\u0131n d\u00f6rt dilde yaz\u0131lm\u0131\u015f y\u00fczlerce kitab\u0131n\u0131 katalogla\u015ft\u0131r\u0131p t\u00fcm Afrika\u2019daki ilim merkezleriyle payla\u015f\u0131yormu\u015f. Ama d\u0131\u015far\u0131da hayat saraydaki gibi kad\u0131n dostu de\u011filmi\u015f. Babas\u0131n\u0131n deste\u011fi \u00fcst kademelerde \u00e7ok i\u015fine yarasa da, fikirlerini halka ta\u015f\u0131maya kalkt\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131s\u0131nda kad\u0131n\u0131n yerinin evi oldu\u011funu savunan bir y\u0131\u011f\u0131n eski kafa buluyormu\u015f. Ama bizim prenses \u00f6yle cesur ve zekiymi\u015f ki, konumunu ve Allah\u2019\u0131n ona bah\u015fetti\u011fi t\u00fcm yetenekleri kad\u0131nlar\u0131n haklar\u0131 i\u00e7in kullanmay\u0131 ve saraydaki ilerici d\u00fc\u015f\u00fcnceleri toplumun t\u00fcm kademelerine ta\u015f\u0131may\u0131 ba\u015farabilmi\u015f. Nas\u0131l m\u0131?<\/p>\n<p><strong>Kad\u0131nlar i\u00e7in e\u011fitim sistemi<\/strong><\/p>\n<p>Hadi kendinizi Nana Esma\u2019n\u0131n yerine koyun. Acayip bir fikriniz var, ama sosyal medya yok, matbaa bile yok. Nas\u0131l yayars\u0131n\u0131z fikirlerinizi? Nana Esma d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f ve kad\u0131n\u0131n en etkili kitle ileti\u015fim arac\u0131 oldu\u011funu ke\u015ffetmi\u015f. Sonra da, d\u00e2hiyane bir plan yaparak, kad\u0131nlar i\u00e7in harika bir e\u011fitim sistemi geli\u015ftirmi\u015f. \u00d6nce, \u015fiir yetene\u011fini \u0130slam \u00f6ncesinden ba\u015flayarak t\u00fcm Arap-\u0130slam toplumlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck yeri olan \u015fiir gelene\u011fiyle harmanlam\u0131\u015f. Sonra da\u2026 Gergef yerine, reformist fikirli \u015fiirler dokumu\u015f. \u00d6nce \u015fiirlerini insanlar\u0131 Allah yoluna \u00e7a\u011f\u0131rmak, tasavvufun inceliklerini topluma aktarmak i\u00e7in kullanm\u0131\u015f, sonra da siyasi olarak babas\u0131n\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 reformlar\u0131 kitlelere yaymak i\u00e7in. \u00d6nce h\u00e2kim oldu\u011fu kabile dillerine \u00e7evirdi\u011fi Kuran ve sufizm eserleriyle ve tabii \u015fiirleriyle pek \u00e7ok yerel kabilenin \u0130slam\u2019\u0131 se\u00e7ip imparatorluklar\u0131na girmesine vesile olmu\u015f. Sonra da bu toplumlardaki kad\u0131nlar\u0131 \u00f6rg\u00fctlemi\u015f.<\/p>\n<p><strong>Ritim, dua ve \u015fiir<\/strong><\/p>\n<p>\u015eair prenses Yan Taru ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi \u00f6rg\u00fct\u00fcnde, Jaji ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi kad\u0131n liderler yeti\u015ftiriyormu\u015f. Ama \u00f6yle \u00f6n\u00fcne gelen kad\u0131n\u0131 kabul etmiyormu\u015f okuluna, kabul etti\u011fi kad\u0131nlar dullar, 45 ya\u015f \u00fcst\u00fc ya\u015fl\u0131lar ve 8-12 ya\u015f aras\u0131ndaki gen\u00e7 k\u0131zlarm\u0131\u015f. Bu kad\u0131nlar\u0131 se\u00e7iyormu\u015f, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kad\u0131nlar\u0131n hem seyahat engeli yokmu\u015f, hem ev sorumluluklar\u0131 evli kad\u0131nlara g\u00f6re daha azm\u0131\u015f. Herkesin tan\u0131y\u0131p sevdi\u011fi ve nispeten \u00f6zg\u00fcr olan bu kad\u0131nlara, toplumda daha da sa\u011flam bir itibar ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kazanacaklar\u0131 harika bir e\u011fitim veriyormu\u015f. Tekrarlanmaya ve ezberlenmeye uygun, ritim ve dualar halinde yaz\u0131lan \u015fiirlerle e\u011fitiyormu\u015f bu kad\u0131nlar\u0131. Ve mezun olan \u00f6\u011frencilerinin kafas\u0131na k\u0131rm\u0131z\u0131 bir \u015ferit ba\u011fl\u0131yormu\u015f, art\u0131k siz de \u00f6\u011fretmensiniz, hadi da\u011f\u0131l\u0131n sahaya diye\u2026 Nana Esma\u2019n\u0131n ekol\u00fc o kadar \u00e7ok talep g\u00f6r\u00fcyormu\u015f ki, k\u00f6y k\u00f6y dola\u015fmaktan ayaklar\u0131 \u015fi\u015fiyormu\u015f.<\/p>\n<p>Ha bu arada, zamana damgas\u0131n\u0131 vuran bu kahraman prenses, hi\u00e7bir zaman toplumdan farkl\u0131 ya\u015famam\u0131\u015f, toplumundaki t\u00fcm kad\u0131nlar gibi o da 14 ya\u015f\u0131nda evlenmi\u015f, 17 ila 47 ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda be\u015f \u00e7ocuk do\u011furmu\u015f. Ama di\u011ferlerinden farkl\u0131 olarak, ne saraydaki g\u00f6revleri ne anneli\u011fi onu hayallerinden ya da sahalardan al\u0131koymam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Sadece m\u00fckemmel bir \u00f6\u011fretmen de\u011filmi\u015f Nana Esma, ger\u00e7ek bir sosyal m\u00fchendismi\u015f. E\u011fitim ekol\u00fcn\u00fc sadece kad\u0131nlar i\u00e7in yap\u0131land\u0131rsa da hi\u00e7 \u00f6yle iddia edildi\u011fi gibi feminist falan olmam\u0131\u015f. Kendisini kad\u0131nlar\u0131n de\u011fil, yetimlerin koruyucusu, ama t\u00fcm halk\u0131n\u0131n annesi olarak tan\u0131mlam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Bir kad\u0131n bir devrim yaparsa b\u00f6yle yapar \u00e7\u00fcnk\u00fc. Nana Esma\u2019n\u0131n Yan Taru hareketi, sadece ilim \u00f6\u011fretmekle kalm\u0131yor, hem ihtiya\u00e7 sahibi insanlar\u0131n yard\u0131m\u0131na ko\u015fuyor, hem de sava\u015flarda askerlerin yemek ve ilk yard\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yormu\u015f. \u00c7ok y\u00f6nl\u00fcym\u00fc\u015f kurdu\u011fu \u00f6rg\u00fct de kendisi gibi.<\/p>\n<p>71 ya\u015f\u0131nda vefat eden Nana Esma\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalan 60\u2019a yak\u0131n eser var. Yani onca ko\u015fu\u015fturman\u0131n i\u00e7erisinde, hemen her y\u0131l bir de eser vermi\u015f. \u015eiirleri daha kendi zaman\u0131nda Sokoto imparatorlu\u011funun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f, pek \u00e7ok Afrika \u00fclkesinde ve Orta Do\u011fu\u2019da \u00fcn salm\u0131\u015f. Kurdu\u011fu e\u011fitim sistemi hala pek \u00e7ok \u00fclkede kullan\u0131l\u0131yor. Ve hala t\u00fcm Afrika\u2019da ad\u0131na okullar, \u00fcniversiteler, vak\u0131flar ve konferans salonlar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Yani pek \u00e7ok kahraman gibi hala aram\u0131zda, ya\u015f\u0131yor\u2026 Oysa, Hz. Esma\u2019n\u0131n \u00fczerinden on d\u00f6rt, Nana Esma\u2019n\u0131n \u00fczerinden iki as\u0131r ge\u00e7mi\u015f olsa da farkl\u0131 co\u011frafyalarda hala bir\u00e7ok kad\u0131n kendi masal\u0131n\u0131 yazamadan, hi\u00e7 fark edilemeden ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 adi kitaplar i\u00e7erisinde yitip kayboluyor.<\/p>\n<p>Hala \u0130slam co\u011frafyas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok yerinde, s\u00f6z hakk\u0131 verilse acayip fikirleriyle milyonlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirecek pek \u00e7ok k\u0131z\u0131n hayali, din ya da gelenekler ad\u0131na ellerinden al\u0131n\u0131yor. Malala gibi baz\u0131 cesur y\u00fcrekler, okula gitmek istedi\u011fi i\u00e7in ba\u015f\u0131ndan vuruluyor, b\u0131rak\u0131n ifade, ya\u015fam h\u00fcrriyeti \u00e7ok g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. 17 ya\u015f\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6d\u00fcl ile d\u00fcnyan\u0131n en gen\u00e7 Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc yazar\u0131 olan ve ald\u0131\u011f\u0131 milyon dolarl\u0131k bu \u00f6d\u00fclle k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in okul yapt\u0131ran Pakistanl\u0131 Malala, Nijeryal\u0131 Nana Esma\u2019n\u0131n ba\u015fka bir y\u00fczy\u0131ldaki tezah\u00fcr\u00fc de\u011filse nedir? Kim bu kahraman kad\u0131nlardan daha milyonlarca oldu\u011funu ve belki de kurtulu\u015fumuzun onlar\u0131n elinden olaca\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r edebilir?<\/p>\n<p><strong>Kahraman k\u0131zlar<\/strong><\/p>\n<p>Sizi masal var diye kand\u0131r\u0131p Taliban\u2019a ba\u011flad\u0131m diye k\u0131zmay\u0131n. Hepi topu araya bu bayram k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za farkl\u0131 bir g\u00f6zle bakman\u0131z i\u00e7in bir not koydum. Ola ki hi\u00e7 fark etmedi\u011finiz halde bir kahramand\u0131r k\u0131z\u0131n\u0131z. Ola ki kahramanl\u0131klar\u0131yla ortal\u0131\u011f\u0131 kana bulayan bir\u00e7ok erke\u011fin aksine, d\u00fcnyam\u0131z\u0131 hi\u00e7 bitmeyesi bir masala d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecektir o da. Ola ki yapman\u0131z gereken tek \u015fey ellerine oyuncak olarak Barbie de\u011fil,<\/p>\n<p>Nana Esma bebekleri vermek,<\/p>\n<p>Masal olarak Rapunzel\u2019i de\u011fil,<\/p>\n<p>Malala\u2019y\u0131 anlatmakt\u0131r\u2026<\/p>\n<p>H<\/p>\n<p>Diyece\u011fimiz \u015fu ki\u2026<\/p>\n<p>\u0130yi bayramlar.<\/p>\n<p>Not: Bu yaz\u0131n\u0131n kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada d\u00fcnyam\u0131za te\u015frif eden Sare Bet\u00fcl ve g\u00fczel ailesine, kahramanl\u0131k yolunda ba\u015far\u0131lar dileriz.<\/p>\n<p><em><strong>haticecolak@gmail.com<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Dr. Hatice \u00c7olak \/ Yazar<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>(23.05.2020 Ak\u015fam Gazetesi Star A\u00e7\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f sayfas\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sadece m\u00fckemmel bir \u00f6\u011fretmen de\u011filmi\u015f Nana Esma, ger\u00e7ek bir sosyal m\u00fchendismi\u015f. E\u011fitim ekol\u00fcn\u00fc sadece kad\u0131nlar i\u00e7in yap\u0131land\u0131rsa da hi\u00e7 \u00f6yle iddia edildi\u011fi gibi feminist falan olmam\u0131\u015f. Kendisini kad\u0131nlar\u0131n de\u011fil, yetimlerin koruyucusu, ama t\u00fcm halk\u0131n\u0131n annesi olarak tan\u0131mlam\u0131\u015f. Y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce, upuzak diyarlarda, her t\u00fcrl\u00fc haks\u0131zl\u0131\u011fa, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye ve k\u00f6leli\u011fe ba\u015fkald\u0131ran nur topu gibi bir imparatorluk varm\u0131\u015f: Sokoto&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":2674,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-2673","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"acf":[],"taxonomy_info":{"category":[{"value":26,"label":"Genel"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/vassalam.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/star-800x475-1.jpeg",800,475,false],"author_info":{"display_name":"Aya","author_link":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/author\/aya\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":26,"name":"Genel","slug":"genel","term_group":0,"term_taxonomy_id":26,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":12,"filter":"raw","cat_ID":26,"category_count":12,"category_description":"","cat_name":"Genel","category_nicename":"genel","category_parent":0}],"tag_info":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2673"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2673\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vassalam.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}